پايان ركوردداري دماوند!

پايان ركوردداري دماوند!

هزار كم ثقل ترين و دشت مغان پر ثقل ترين نقاط ايران هستند

ايسنا- متخصصان فيزيكال ژئودزي سازمان نقشه برداري كشور با اندازه‌گيري شتاب ثقل قله هزار کرمان نشان دادند همچنان كه پيش‌بيني شده بود و برخلاف تصورات قبلي، اين قله با وجود ارتفاع كمتر نسبت به قله دماوند، داراي كمترين شتاب‌ ثقل در ايران است.

دكتر مرتضي صديقي، مديركل نقشه برداري زميني سازمان نقشه برداري كشور با اعلام اين مطلب خاطرنشان كرد: طرح اندازه‌گيري كمترين شتاب‌ثقل ايران، براساس برنامه‌ريزي‌هاي انجام‌شده در بخش‌فيزيكال‌ژئودزي اداره‌ كل ‌نقشه‌برداري ‌زميني سازمان‌نقشه‌برداري‌كشور در شهريور ماه 1387 به انجام رسيد.

وي خاطرنشان كرد: براي يافتن محلي با كمترين مقدار شتاب‌ثقل در ايران، بايد در جست‌وجوي مكاني با كمترين عرض جغرافيايي و بيشترين ارتفاع از سطح دريا بوديم. همچنين براي پيدا كردن مكاني با بيشترين مقدار شتاب ‌ثقل، دستيابي به محلي با شرايط بالعكس، لازم به نظر مي‌رسيد. بدين منظور با پردازش‌هاي اوليه و محاسبه طول موج‌هاي بلند شتاب‌ثقل با استفاده از مدل‌هاي ژئوپتانسيلي موجود، ارتفاعات منطقه هزار در استان كرمان با عرض جغرافيايي كم و در حدود 51/29 درجه و ارتفاع تقريبي چهار هزار و 470 متر (برگرفته از DTM)، به عنوان منطقه داراي كمترين شتاب‌ثقل ايران تعيين و عمليات اجرايي براي تعيين مقدار شتاب‌ثقل آن انجام شد. اين ارتفاعات در نزديكي روستاي باب‌زنگي از توابع شهرستان راين در استان كرمان قرار دارند.

صديقي تصريح كرد: همچنين براي بررسي تغييرات شتاب‌ثقل در مناطق‌جنوبي‌كشور كه داراي عرض‌جغرافيايي كمي هستند، ارتفاعات مربوط به قله‌ تفتان با ارتفاع تقريبي سه هزار و 920 متر و قله بزمان با ارتفاع تقريبي سه هزار و 470 متر نيز در محاسبات مربوطه در نظر گرفته‌ شد.

وي خاطرنشان كرد: با محاسبات انجام‌شده در اين مناطق با وجود نزديكي عرض‌هاي‌جغرافيايي، قله‌هزار در شهرستان راين، داراي شتاب‌ثقل كمتري نسبت به مناطق ديگر است كه در حدود 203 ميلي‌گال كمتر از مقدار شتاب‌ثقل اندازه‌گيري‌شده در قله ‌دماوند به عنوان مرتفع‌ترين قله‌ايران باشد. همچنين با توجه به عرض‌جغرافيايي بالا (در حدود 66/39 درجه) و ارتفاع كم نواحي مربوط به بلوك گرمي و منطقه دشت‌مغان در شمال‌غربي‌ايران، اين مناطق داراي بيشترين شتاب‌ثقل در ايران مي‌باشند.

دكتر صديقي درباره اهميت اندازه‌گيري شتاب ثقل به ايسنا گفت: يكي از مهمترين نيروهاي طبيعت، نيروي‌ جاذبه بين اجرام است كه تحت عنوان نيروي ‌ثقل شناخته مي‌شود. شتاب ثقل عامل حركت تمام اجرام سماوي است. شتاب‌ جاذبه يك جسم نظير زمين، متناسب با توزيع‌ دانسيته در داخل آن بوده و از نقطه اي به نقطه‌اي ديگر تغيير مي‌كند. به ‌همين دليل اندازه‌گيري تغييرات شتاب ‌ثقل در سطح زمين مي‌تواند اطلاعات ارزشمندي درباره ساختار زمين‌شناسي آن فراهم كند كه اين موضوع، اساس علم اندازه‌گيري شتاب ‌ثقل را تشكيل مي‌دهد.

وي خاطرنشان كرد: اندازه گيري ثقل قله هزار کرمان با ارتفاع تقريبي 4400 متر از اين نظر حائز اهميت است که پيش‌ تر تصور مي‌شد که قله دماوند به دليل ارتفاع بالاتر داري کمترين ميزان شتاب ثقل باشد ولي تحقيقات اخير نشان داد همچنان كه مطالعات دفتري نشان مي‌داد قله کوه هزار به دليل قرار داشتن در عرض جغرافيايي كمتر و ارتفاع نسبتا بالا، کمترين مقدار ثقل را در کل کشور داراست.

مديركل نقشه برداري زميني سازمان نقشه برداري كشور تصريح كرد: با اندازه‌گيري دقيق شتاب ثقل قله هزار به عنوان كم ثقل‌ترين نقطه ايران دقت سطح مبناي ارتفاعي و كاليبره كردن دستگاه‌هاي ثقل‌سنج بالا مي‌رود كه اين امر در مدل‌سازي ميدان ثقل زمين و بسياري از مطالعات زمين‌شناختي در كشور موثر است.